Trendy w literaturze 2025 - co czytali Polacy?

Rok 2025 zapisał się w polskiej literaturze jako czas dominacji rodzimych twórców, rozkwitu gatunków młodzieżowych oraz bezprecedensowego wpływu mediów społecznościowych na wybory czytelnicze. Polscy autorzy zajęli niemal dwie trzecie list bestsellerów, podczas gdy trendy w literaturze 2025 ukształtowały się pod wyraźnym wpływem platform takich jak BookTok oraz Bookstagram, generujących milionowe zasięgi dla wybranych tytułów. Młodzi czytelnicy przejęli inicjatywę, czyniąc romantasy oraz literaturę młodzieżową najdynamiczniej rozwijającymi się segmentami rynku.

Analiza danych sprzedażowych wskazuje wyraźne przesunięcie preferencji czytelniczych w stronę gatunków łączących rozrywkę z głębszym przesłaniem emocjonalnym. Kryminały utrzymały pozycję lidera, lecz dynamiczny wzrost zanotowały również poradniki rozwoju osobistego oraz tak zwane "przytulne książki", głównie tłumaczenia z języka japońskiego, oferujące ucieczkę od codziennego stresu.

Warto przyjrzeć się szczegółowo każdemu ze zjawisk kształtujących trendy czytelnicze 2025, ponieważ obrazują one nie tylko gusta literackie Polaków, ale również szersze społeczne potrzeby oraz sposoby radzenia sobie z wyzwaniami współczesności!

Spis treści:

• Królowie bestsellerów - polscy autorzy dominują rynek
• Kryminały i thrillery - najbardziej poczytny gatunek w Polsce
• Fenomen literatury młodzieżowej - 40% rynku
• Romantasy - nowy ulubiony gatunek młodych czytelników
• "Przytulne" książki z Azji - japońska fala na polskich półkach
• Poradniki i rozwój osobisty - Polacy inwestują w siebie
• Literatura obyczajowa - powrót do klasyki
• BookTok i Bookstagram, czyli jak media społecznościowe zmieniają czytelnictwo

Królowie bestsellerów - polscy autorzy dominują rynek

Rodzimi twórcy osiągnęli w 2025 roku wynik niemający precedensu w ostatniej dekadzie – ponad 60% wszystkich bestsellerów książkowych z 2025 stanowiły pozycje polskich autorów. Zjawisko to wykracza poza pojedyncze sukcesy, wskazując na systemową zmianę w preferencjach czytelników poszukujących historii osadzonych w rozpoznawalnych realiach kulturowych.

Absolutnym fenomenem okazał się Remigiusz Mróz, publikujący w ciągu dwunastu miesięcy aż pięć powieści, z których każda trafiła na listę dziesięciu najpopularniejszych książek 2025. Ta wydawnicza ofensywa przyniosła łączną sprzedaż przekraczającą 800 tysięcy egzemplarzy, ustanawiając nowy standard produktywności dla polskich pisarzy gatunkowych.

Sukces krajowych twórców opierał się na kilku filarach:

• rozpoznawalne polskie realia geograficzne i społeczne zwiększające immersję czytelniczą;
• dynamiczne tempo narracji dostosowane do współczesnych oczekiwań odbiorców;
• aktywna obecność autorów w mediach społecznościowych budująca lojalną społeczność fanów;
• konkurencyjne ceny polskich wydań wobec zagranicznych tłumaczeń.

Dominacja rodzimej twórczości objęła niemal wszystkie gatunki – od kryminałów przez romanse historyczne aż po literaturę obyczajową, dowodząc dojrzałości polskiego rynku wydawniczego.

Kryminały i thrillery - najbardziej poczytny gatunek w Polsce

Wśród czytelników wciąż królują historie pełne napięcia, zagadek i niejednoznacznych moralnie bohaterów. Bestsellery książkowe z 2025 to niewątpliwie kryminały, które przyciągają zarówno miłośników retro klimatów PRL-u, jak i fanów nowoczesnych, mrocznych thrillerów psychologicznych.

Polscy autorzy całkowicie zdominowali ten segment, oferując fabuły zanurzone w lokalnych realiach i poruszające aktualne problemy społeczne. Czytelnicy szczególnie pokochali:

• kryminały z nutą nostalgii, odtwarzające realia minionych dekad;
• serie z bohaterami, do których można wracać jak do starych znajomych;
• opowieści analizujące ludzkie słabości i ciemne zakamarki psychiki.

Dużą popularnością cieszą się również audiobooki, pozwalające zanurzyć się w świecie zbrodni podczas codziennych czynności. Wydawnictwa coraz częściej stawiają na znane głosy aktorów i dopracowaną produkcję dźwiękową, co dodatkowo wzmacnia immersję.

W 2025 roku polski kryminał udowodnił, że potrafi nie tylko bawić i trzymać w napięciu, ale też diagnozować społeczne nastroje i zmuszać do refleksji, dlatego pozostaje literackim faworytem Polaków.

Pakiet 3 książek S.A. Cosby

Pakiet dla poszukujących nowych serii kryminalnych - Maciej Siembieda, Ryszard Ćwirlej, Richard Osman

Pakiet 7 tomów cyklu z Jakubem Kanią - Maciej Siembieda

Fenomen literatury młodzieżowej - 40% rynku

Segment młodzieżowy wygenerował oszałamiające 40% całkowitej sprzedaży książkowej, stając się dominującą siłą kształtującą tego, co czytali Polacy w 2025. Przesunięcie to odzwierciedla nie tylko rosnącą siłę nabywczą młodszych konsumentów, ale również skuteczność marketingu w mediach społecznościowych docierającego do tej grupy demograficznej.

Literatura młodzieżowa przestała być traktowana jako gatunek niszowy, stając się mainstreamem wydawniczym z własnymi podgatunkami oraz konwencjami. Kluczowe cechy sukcesu młodzieżówki:

• uniwersalne tematy inicjacji, poszukiwania tożsamości oraz pierwszych doświadczeń emocjonalnych;
• rozbudowane uniwersa literackie umożliwiające rozwijanie serii;
• aktywne fandomy tworzące treści wspierające (fan arty, fanfiction, dyskusje);
• estetyczne okładki projektowane z myślą o fotografowaniu na potrzeby Instagrama.

Wydawnictwa zainwestowały w edycje specjalne z dodatkowymi materiałami – mapami światów przedstawionych, ilustracjami postaci, bonusowymi rozdziałami – odpowiadając na potrzeby kolekcjonerskie młodych fanów.

Życie z klocków - Ferran Aguilar, David Aguilar

Za duży na bajki 2 - Agnieszka Dąbrowska

Prawo Marcina. Znaj swoje prawa w szkole - Marcin Kruszewski

Romantasy - nowy ulubiony gatunek młodych czytelników

Hybryda romansu oraz fantasy, określana mianem "romantasy", wybuchła w 2025 roku ze siłą komercyjną porównywalną do zjawiska "Zmierzchu" sprzed piętnastu lat. Gatunek wygenerował sprzedaż przekraczającą 2 miliony egzemplarzy, czyniąc książki roku 2025 w znacznej mierze właśnie romantasami.

Czytelnicy pokochali połączenie:

• epickich światów fantasy z rozbudowanymi systemami magii;
• intensywnych wątków romantycznych opartych na chemii między postaciami;
• silnych bohaterek podejmujących aktywne działania zamiast biernego czekania na ratunek;
• ciemnych, moralnie niejednoznacznych bohaterów.

Seria "Fourth Wing" Rebeki Yarros utrzymywała się przez osiem miesięcy na szczycie list bestsellerów, generując falę naśladownictw oraz inspirując polskie autorki do tworzenia rodzimych romantasów. Zjawisko to pokazało, że czytelnicy młodzieżowi szukają ucieczki od rzeczywistości w barwnych światach oferujących emocjonalne rollercoastery.

"Przytulne" książki z Azji - japońska fala na polskich półkach

Rok 2025 przyniósł niezwykły wzrost popularności japońskiej literatury określanej mianem "przytulnej" (cozy books) - spokojnych, kontemplacyjnych powieści oferujących ukojenie w niespokojnych czasach. Tytuły takie jak "Księgarnia pod Księżycem" czy "Zanim wypijemy kawę" sprzedawały się w setkach tysięcy egzemplarzy.

Fenomen oparł się na kilku elementach:

• minimalistyczna narracja skupiona na drobnych, codziennych radościach;
• atmosfera wabi-sabi (piękna niedoskonałości i przemijania);
• bohaterowie poszukujący spokoju oraz równowagi zamiast wielkiej przygody;
• refleksje filozoficzne podane w przystępnej, poetyckiej formie.

Polscy czytelnicy zmęczeni tempem współczesnego życia odnaleźli w tych książkach przestrzeń do oddechu oraz refleksji. Wydawnictwa odpowiedziały, intensyfikując tłumaczenia azjatyckiej literatury oraz stylizując okładki w estetyce minimalistycznej, kojarzące się ze spokojem.

Każdy rok Tommy'ego Llewellyna - Michael Thompson

Pakiet dla ceniących dobrą literaturę - Elżbieta Łapczyńska, Aleksandra Zbroja, Magdalena Parys

Grzybnia - Aleksandra Zielińska

Poradniki i rozwój osobisty - Polacy inwestują w siebie

Segment poradnikowy zanotował wzrost sprzedaży o 23% względem roku poprzedniego, sygnalizując rosnącą potrzebę inwestowania w rozwój osobisty oraz zdrowie psychiczne. Poradniki dotyczące mindfulness, zarządzania czasem oraz budowania zdrowych relacji zdominowały listy sprzedaży w kategorii non-fiction.

Najbardziej poszukiwane tematy obejmowały:

• techniki radzenia sobie ze stresem oraz wypaleniem zawodowym;
• strategie budowania asertywności w relacjach interpersonalnych;
• metody optymalizacji produktywności bez szkody dla zdrowia psychicznego;
• praktyki uważności inspirowane filozofią wschodnią adaptowaną do zachodniej rzeczywistości.

Polscy autorzy (psychologowie, coachy, terapeuci) zdobyli znaczący udział w rynku, oferując treści osadzone w rodzimych realiach kulturowych oraz społecznych. Czytelnicy docenili praktyczne ćwiczenia oraz konkretne narzędzia możliwe do natychmiastowego zastosowania w codziennym życiu.

Pakiet dla fanów ciekawych rozmów - Agata Stola, Aga Kozak, Paweł Goźliński, Robert Kowalczyk, Dawid Krawczyk

Pakiet dwóch książek o sztuce relacji - Agata Stola, Robert Kowalczyk, Dawid Krawczyk

Pakiet dla poszukujących dobrych poradników - Bruce D. Perry, Oprah Winfrey, Agata Stola, Robert Kowalczyk, Dawid Krawczyk, Joanna Flis

Literatura obyczajowa - powrót do klasyki

Literatura obyczajowa przeżyła renesans, przyciągając czytelników spragnione pogłębionych portretów psychologicznych oraz wielowątkowych narracji rodzinnych. Saga wielopokoleniowa powróciła do łask, oferując ucieczkę w bogate światy przedstawione rozciągające się na dekady.

Popularne motywy obejmowały:

• relacje międzypokoleniowe ukazujące zmiany społeczne przez pryzmat jednej rodziny;
• historie kobiet przełamujących społeczne ograniczenia w różnych epokach historycznych;
• nostalgiczne powroty do małych miasteczek oraz utraconych światów dzieciństwa;
• dylematy moralne postaci uwikłanych w skomplikowane okoliczności życiowe.

Czytelnicy najpopularniejszych książek 2025 w tym gatunku cenili sobie narracje dające czas na rozwinięcie postaci oraz atmosfery, stanowiące przeciwwagę dla szybkiej akcji thrillerów.

Pakiet 4 książek Leny M. Bielskiej z cyklu "Sinful"

Box diabelski „Wydawnictwo Ale!” (z książką „Jak poskromić diabła”) - Kyra Parsi

Pakiet dla miłośniczek gorących historii - Weronika Jaczewska, K. N. Haner, Lena M. Bielska

BookTok i Bookstagram, czyli jak media społecznościowe zmieniają czytelnictwo

Platformy TikTok oraz Instagram ukształtowały trendy w literaturze 2025 w stopniu dotąd niespotykanym, zamieniając nieznane tytuły w viralowe sensacje sprzedażowe w ciągu zaledwie kilku tygodni. Hashtag #BookTok wygenerował ponad 15 miliardów wyświetleń, przekładając się na realne wzrosty sprzedaży konkretnych pozycji.

Mechanizmy wpływu mediów społecznościowych:

• krótkie filmiki recenzenckie (15-60 sekund) maksymalizujące emocjonalny przekaz;
• estetyka wizualna książek (okładki, wydania specjalne) jako kluczowy element promocji;
• wyzwania czytelnicze (#30booksummer) mobilizujące społeczności do intensywnego czytania;
• mikro-influencerzy budujący zaufanie przez autentyczne rekomendacje.

Wydawnictwa zaadaptowały strategie marketingowe, współpracując z twórcami treści oraz projektując okładki "instagramowe" – fotogeniczne, wyróżniające się w feedzie. Zjawisko to zdemokratyzowało proces promowania książek, pozwalając nieznanym tytułom sprzedawać bestsellery bez tradycyjnych kampanii reklamowych.

Miejsce i imię. Cykl z Jakubem Kanią. Tom 2 - Maciej Siembieda

To samo, ale inaczej. Opowiedz siebie na nowo - Joanna Flis

Kochaj i pozwól na bunt. Jak towarzyszyć nastolatkom w dorastaniu (MŁODE GŁOWY) - Joanna Szulc

Analiza tego, co czytali Polacy w 2025, ukazuje dynamiczny, różnorodny rynek kształtowany przez technologię, media społecznościowe oraz rosnącą świadomość własnych potrzeb emocjonalnych czytelników. Dominacja polskich autorów, rozkwit literatury młodzieżowej oraz wzrost znaczenia "przytulnych" książek sygnalizują poszukiwanie autentyczności, bliskości kulturowej oraz spokoju w niepewnych czasach.

A co przyniesie nam 2026 rok? Przekonamy się razem.