Jak czytać Opowieści z Narnii? Kolejność książek C.S. Lewisa

Stara szafa, za którą kryje się przejście do zupełnie innego świata, mówiące zwierzęta, niezwykłe stworzenia, wielkie bitwy i bohaterowie stający przed wyborami znacznie poważniejszymi, niż mogli się spodziewać – „Opowieści z Narnii” C.S. Lewisa od pokoleń przyciągają zarówno młodszych, jak i dorosłych czytelników. To jedna z tych serii fantasy, do których można wracać po latach i za każdym razem odkrywać w nich coś nowego: przygodę, humor, symbolikę, ale też opowieści o odwadze, lojalności i dorastaniu.

Zanim jednak rozpoczniesz podróż do Narnii, możesz natrafić na jedno podstawowe pytanie: jaka jest właściwa kolejność książek o Narnii? Odpowiedź nie jest tak oczywista, jak w przypadku wielu innych cykli. Siedem tomów można bowiem czytać na dwa sposoby – według kolejności ich publikacji albo zgodnie z chronologią wydarzeń rozgrywających się w świecie Narnii. Oba warianty są poprawne, ale oferują nieco inne doświadczenie i inaczej odsłaniają przed czytelnikiem tajemnice stworzonego przez Lewisa uniwersum.

To właśnie dlatego kolejność czytania Opowieści z Narnii od lat budzi dyskusje wśród fanów serii. „Siostrzeniec Czarodzieja”, opisujący początki Narnii, w porządku chronologicznym znajduje się na samym początku, choć został wydany dopiero jako jeden z ostatnich tomów cyklu. Z kolei słynny „Lew, Czarownica i stara szafa” był pierwszą opublikowaną książką i dla wielu osób do dziś pozostaje najlepszym punktem wejścia do tego świata.

W jakiej kolejności czytać Opowieści z Narnii, jeśli dopiero poznajesz serię? Poniżej znajdziesz oba najpopularniejsze warianty, ich najważniejsze różnice oraz podpowiedź, który z nich warto wybrać przy pierwszej lekturze. Bez spoilerów – tak, aby niezwykły świat Narnii mógł odkrywać przed Tobą swoje sekrety dokładnie w odpowiednim momencie.

Spis treści:

• Ile tomów mają Opowieści z Narnii i o czym są?
• Dwie kolejności czytania Narnii i która jest lepsza?
  • Kolejność wydawnicza – tak, jak wydano książki
  • Kolejność chronologiczna – tak, jak dzieje się akcja
• Opowieści z Narnii – wszystkie tomy w kolejności chronologicznej
  • 1. Siostrzeniec Czarodzieja
  • 2. Lew Czarownica i Stara Szafa
  • 3. Koń i jego chłopiec
  • 4. Książę Kaspian
  • 5. Podróż Wędrowca do Świtu
  • 6. Srebrne Krzesło
  • 7. Ostatnia Bitwa
• Od której książki zacząć, gdy czytasz Narnię po raz pierwszy?

Ile tomów mają Opowieści z Narnii i o czym są?

„Opowieści z Narnii” to cykl składający się z siedmiu książek. Pierwszym wydanym tomem był „Lew, Czarownica i stara szafa” z 1950 roku, natomiast ostatnim „Ostatnia Bitwa” opublikowana w 1956 roku.

Choć poszczególne części mają różnych bohaterów i nie zawsze rozgrywają się bezpośrednio jedna po drugiej, wszystkie łączy Narnia, czyli fantastyczny świat, do którego w różnych okolicznościach trafiają dzieci z naszego świata.

W cyklu pojawiają się przede wszystkim motywy:

• przyjaźni i lojalności,
• odwagi,
• odpowiedzialności,
• dobra i zła,
• dorastania,
• podejmowania trudnych decyzji,
• odkrywania zupełnie nowego świata.

Każdy tom można potraktować jako osobną przygodę, ale dopiero przeczytanie całego cyklu pozwala zobaczyć pełniejszy obraz historii Narnii – od jej najwcześniejszych wydarzeń po finał całej opowieści.

Jeśli szukasz podobnej literatury, warto zajrzeć również do kategorii książki dla dzieci i młodzieży oraz literatura piękna.

Dwie kolejności czytania Narnii i która jest lepsza?

Pytanie o kolejność czytania Opowieści z Narnii pojawia się dlatego, że C.S. Lewis nie pisał poszczególnych tomów zgodnie z chronologią wydarzeń w świecie przedstawionym.

Pierwsza opublikowana książka nie opowiada o początku Narnii. Dopiero później Lewis napisał „Siostrzeńca Czarodzieja”, który cofa czytelnika do wydarzeń wcześniejszych. Podobnie „Koń i jego chłopiec” chronologicznie rozgrywa się wcześniej niż kilka części opublikowanych przed nim. Dlatego masz dwie poprawne możliwości.

Kolejność wydawnicza – tak, jak wydano książki

Jeżeli chcesz poznawać Narnię dokładnie w takiej kolejności, w jakiej odkrywali ją pierwsi czytelnicy, wybierz układ wydawniczy:

1. Lew, Czarownica i stara szafa
2. Książę Kaspian
3. Podróż „Wędrowca do Świtu”
4. Srebrne Krzesło
5. Koń i jego chłopiec
6. Siostrzeniec Czarodzieja
7. Ostatnia Bitwa

To właśnie „Lew, Czarownica i stara szafa” ukazała się jako pierwsza w 1950 roku. Później kolejno publikowano „Księcia Kaspiana”, „Podróż Wędrowca do Świtu”, „Srebrne Krzesło”, „Konia i jego chłopca”, „Siostrzeńca Czarodzieja” i „Ostatnią Bitwę”.

Na pierwsze czytanie polecamy właśnie ten sposób. Dlaczego? Czytelnik odkrywa Narnię razem z bohaterami „Lwa, Czarownicy i starej szafy”. Nie zna wcześniej zasad tego świata ani odpowiedzi na pytania dotyczące jego przeszłości. Dopiero późniejsze tomy stopniowo poszerzają tę wiedzę.

„Siostrzeniec Czarodzieja” działa wtedy jak prawdziwy prequel – wracasz do początku świata, który już znasz, i odkrywasz znaczenie elementów pojawiających się wcześniej w serii. Oficjalny serwis C.S. Lewisa również wskazuje, że taki układ może mocniej zachować efekt odkrywania i tajemnicy podczas pierwszego czytania.

Kolejność chronologiczna – tak, jak dzieje się akcja

Drugi wariant układa książki według wydarzeń w świecie Narnii:

1. Siostrzeniec Czarodzieja
2. Lew, Czarownica i stara szafa
3. Koń i jego chłopiec
4. Książę Kaspian
5. Podróż „Wędrowca do Świtu”
6. Srebrne Krzesło
7. Ostatnia Bitwa

W tym układzie zaczynasz od początków Narnii, a następnie poruszasz się przez jej historię bez cofania się w czasie. Taki sposób jest obecnie stosowany w wielu wydaniach serii. Oficjalny serwis C.S. Lewisa przypomina również, że sam autor w odpowiedzi na pytanie młodego czytelnika dopuszczał taki porządek i uważał, że ostatecznie kolejność nie jest aż tak istotna.

Chronologia może być dobrym wyborem szczególnie wtedy, gdy wracasz do Narnii po latach i znasz już najważniejsze postacie oraz świat. Wtedy bardzo ciekawie obserwuje się całą historię od jej początku do końca.

Opowieści z Narnii – wszystkie tomy w kolejności chronologicznej

Jeżeli zastanawiasz się, jak zacząć czytać Narnię chronologicznie, kolejność wygląda następująco.

1. Siostrzeniec Czarodzieja

To początek historii Narnii. Poznajemy Digory'ego i Polę oraz wydarzenia, które pozwalają zobaczyć początki świata znanego z kolejnych książek.

Jeżeli lubisz poznawać historię od jej źródła, ten tom będzie naturalnym początkiem. Jeśli jednak czytasz serię po raz pierwszy i zależy Ci na efekcie odkrywania Narnii, warto zostawić go na miejsce zgodne z kolejnością wydawniczą.

2. Lew, Czarownica i Stara Szafa

Najbardziej rozpoznawalna część serii i książka, od której wszystko zaczęło się dla pierwszych czytelników.

Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja trafiają do niezwykłej krainy ukrytej za drzwiami starej szafy. To właśnie tutaj poznajemy wiele najważniejszych elementów świata Narnii.

Dla osoby pytającej które Opowieści z Narnii czytać pierwsze, ten tom pozostaje naszym pierwszym wyborem.

3. Koń i jego chłopiec

Chronologicznie historia rozgrywa się w czasie znanym z wydarzeń związanych z „Lwem, Czarownicą i starą szafą”, choć sama książka została wydana znacznie później.

Na pierwszym planie pojawiają się inni bohaterowie i podróż przez kolejne krainy świata stworzonego przez Lewisa, dzięki temu czytelnik poznaje Narnię i jej okolice z zupełnie innej strony.

4. Książę Kaspian

To powrót do świata Narnii, ale w innych okolicznościach niż wcześniej.

Książka rozwija historię krainy i pokazuje, że czas w Narnii rządzi się własnymi zasadami. W wydawniczej kolejności był to drugi tom serii.

5. Podróż Wędrowca do Świtu

Tym razem przygoda przenosi się na morze.

Ważną rolę ponownie odgrywa Kaspian, a czytelnicy wyruszają razem z bohaterami w podróż poza dobrze znane granice Narnii. To jedna z części, które szczególnie mocno poszerzają mapę całego świata.

6. Srebrne Krzesło

Kolejna historia wprowadza nowych bohaterów i nowe zadanie do wykonania.

Chronologicznie wydarzenia następują po „Podróży Wędrowca do Świtu”, dlatego te dwa tomy bardzo naturalnie czyta się jeden po drugim. W pierwotnej kolejności wydawniczej również sąsiadowały ze sobą.

7. Ostatnia Bitwa

To siódmy i finałowy tom cyklu.

Niezależnie od tego, czy wybierzesz kolejność chronologiczną, czy wydawniczą, „Ostatnia Bitwa” zawsze powinna znaleźć się na końcu. To książka zamykająca historię Narnii, dlatego zdecydowanie nie warto zaczynać od niej ani przeskakiwać do niej wcześniej.

Od której książki zacząć, gdy czytasz Narnię po raz pierwszy?

Jeśli pytasz nas, w jakiej kolejności czytać Opowieści z Narnii po raz pierwszy, polecamy zacząć od:

„Lwa, Czarownicy i starej szafy”.

To pierwsza książka napisana i wydana przez C.S. Lewisa w ramach serii. Czytelnik wchodzi do Narnii bez wcześniejszej wiedzy, razem z bohaterami odkrywa jej zasady, mieszkańców i tajemnice. Dzięki temu późniejszy „Siostrzeniec Czarodzieja” rzeczywiście działa jak powrót do początków znanego już świata.

Dla pierwszego czytania wybierz więc kolejność wydawniczą:

Lew, Czarownica i stara szafa → Książę Kaspian → Podróż Wędrowca do Świtu → Srebrne Krzesło → Koń i jego chłopiec → Siostrzeniec Czarodzieja → Ostatnia Bitwa.

Jeżeli natomiast znasz Narnię z dzieciństwa, filmów albo czytałeś już część książek, warto spróbować układu chronologicznego. Zacznij wtedy od „Siostrzeńca Czarodzieja” i obserwuj historię Narnii od jej początku aż do „Ostatniej Bitwy”.

Rodzic kupujący serię dziecku także nie musi przejmować się numeracją na okładkach różnych wydań. Obie kolejności mają sens, a sam Lewis zaznaczał, że ostatecznie nie jest najważniejsze, którą z nich wybierzemy. Najważniejsze, żeby wejść do Narnii i pozwolić historii zrobić resztę.

Jeżeli po przygodach C.S. Lewisa szukasz kolejnych historii dla młodszych czytelników, zobacz książki dla dzieci i młodzieży, a dla starszych odbiorców również kategorię young adult. W Kulturalnym Sklepie znajdziesz także szeroki wybór książek i bestsellerów, które mogą być kolejnym przystankiem po powrocie z Narnii.

AI GENERATED - zdjęcia ilustracyjne w tym artykule zostały wygenerowane z użyciem sztucznej inteligencji.