Rzeźbiarki

Dagmara Budzbon-Szymańska

Rzeźba, głównie ze względu na wysiłek fizyczny, jakiego wymagała, była przed wieki dziedziną zarezerwowaną wyłącznie dla mężczyzn. Rzeźby były przez mężczyzn nie tylko wykonywane, ale także zamawiane, oceniane i oglądane. To mężczyźni o nich rozmawiali, pisali, uczyli. Znalazły się jednak artystki, które zdecydowały się rzucić wyzwanie zastanemu porządkowi i wkroczyć na trudną drogę twórczości rzeźbiarskiej.

O nich właśnie opowiada Dagmara Budzbon-Szymańska w książce Rzeźbiarki, ukazując historię polskiej rzeźby z perspektywy kobiet. Każda z opisanych przez autorkę kobiet, żeby tworzyć, musiała pokonać tabu – społeczne, tematyczne, materiałowe, językowe, a czasem wszystkie naraz. Każda zostawiła po sobie wspaniałe prace, niejednokrotnie nieoczywiste, wprowadzające nową jakość, a jednak często nadal zbyt mało docenione. Wśród przedstawionych w książce rzeźbiarek znalazły się między innymi: Antonina Rożniatowska, Olga Niewska, Magdalena Gross, Alina Szapocznikow, Magdalena Abakanowicz, Alina Ślesińska, Wanda Czełkowska, Teresa Brzóskiewicz,Barbara Falender, Katarzyna Józefowicz, Agata Agatowska i Martyna Pająk.

Dagmara Budzbon-Szymańska nawiązuje z każdą z opisywanych artystek dialog, by bardziej przekonywująco opowiedzieć o niej i jej dokonaniach. Zbierając materiały do książki, przeczesywała archiwa, szukała wypowiedzi artystek, rozmawiała z nimi samymi lub z ich spadkobiercami. Cytaty, które przeplatają się jej z tekstem, pochodzą od samych rzeźbiarek – to ich własne słowa, przemyślenia, postulaty, które zostały zaczerpnięte ze źródeł archiwalnych, wywiadów, listów, wreszcie z licznych rozmów.