Niewidzialni

Pajtim Statovci

Jest kwiecień 1995 roku. Arsim ma dwadzieścia cztery lata, niedawno się ożenił, studiuje na Uniwersytecie w kosowskiej Prisztinie i stara się nie wychylać, by w spokoju zrobić dyplom w miejscu i czasie nieprzyjaznym dla Albańczyków. Pewnego dnia w kawiarni poznaje Miloša, młodego Serba, i od tej chwili dla obu bohaterów wszystko się zmienia. Wkrótce potem Arsim dowiaduje się, że zostanie ojcem, i jednocześnie rozpoczyna drugie, potajemne życie. Gorączkowy romans nie może jednak mieć ciągu dalszego – wybuch wojny sprawia, że rodzina Arsima wyjeżdża za granicę, a nieśmiały Miloš wchodzi na mroczną ścieżkę, o czym dowiadujemy się z chaotycznych wpisów do dziennika. Lata później Arsim, deportowany z powrotem do Prisztiny po pobycie w więzieniu, samotny i złamany, znajduje się w sytuacji, która każe mu się zastanowić nad swoją przeszłością. Co tak naprawdę stało się z nim, z nimi? Jak wiele może znieść i wybaczyć człowiek? W historię bohaterów wpleciona jest opowiedziana na nowo legenda o demonicznej wężowej istocie. Ta niesamowita historia daje Arsimowi i Milošowi język, w którym rozważają to, co dawniej mieli. Pajtim Statovci uważnie patrzy na świat i w swoim niepowtarzalnym stylu mówi o pożądaniu, destrukcji, intymności i różnych frontach każdej wojny. „Niewidzialni”, trzecia powieść Pajtima Statovciego, autora bestsellerowego „Przejścia” (Pauza 2020, przekład Sebastiana Musielaka), w 2019 roku uhonorowana została najważniejszym fińskim wyróżnieniem literackim, nagrodą Finlandia. Angielski przekład „Niewidzialnych” w 2021 roku był nominowany do The Kirkus Prize for Fiction. Opublikowana w oryginale w 2019 roku książka w 2021 otrzymała także nominację do Nagrody Literackiej Rady Nordyckiej, a jej włoskie tłumaczenie – włoską Premio Grinzane Cavour. W 2023 roku Niewidzialni znaleźli się na krótkiej liście The James Tait Black Prize w Wielkiej Brytanii. Doskonała. W tej opowieści o utracie i zmarnowanych szansach Statovci opowiada o potwornościach konfliktów na Bałkanach, dając tło historii o rozchodzących się ścieżkach kochanków. „The New York Times Book Review” Absolutnie wciągająca. Statovci wpuszcza niewiele słońca do swojej opowieści, aby lepiej podkreślić, jak potężne mogą być homofobia i wstręt do samego siebie. „Kirkus Reviews” Druzgocąca w najpiękniejszy możliwy sposób. Od pierwszych stron wiesz, że znalazłeś się w rękach artysty doskonałego. Torrey Peters, autorka „Trans i pół, bejbi” Wspaniale napisany portret miłości, utraty i wojny. „Niewidzialni” to sugestywna opowieść o pożądaniu i wysiedleniu. (...) Statovci jest mistrzem. „Publishers Weekly” Znakomita. „Niewidzialni” to wybitne osiągnięcie, a Statovci to wielki talent. „The New York Times”