Źródło Mamerkusa

Leszek Biały

Takiego przedstawienia średniowiecza i krucjat w naszej literaturze chyba jeszcze nie było – to niezwykle barwna literacka zabawa, którą można porównać do wzorzystego kobierca z Bliskiego Wschodu.

Tak, wszystkie porównania do Rękopisu znalezionego w Saragossie Potockiego są nie tylko naturalne, ale też całkowicie uzasadnione. A jest tu dużo więcej ciekawych tropów, ukrytych ścieżek i nawiązań – z tych najbardziej oczywistych nie sposób nie wspomnieć o Opowieściach kanterberyjskich Chauceraczy Księdze tysiąca i jednej nocy. Ale widać tu także ślad choćby poematów rycerskich chansons de geste czy arabskich form takich jak łotrzykowskie opowieści makam lub dydaktyczne historyjki adab, hiszpańskiej pikareski oraz prozy Cervantesa i Francisca de Quevedo. Tych inspiracji jest oczywiście więcej, a wszystko sprawnie wymieszane, dobrze odmierzone, intrygująco podane i na końcu doprawione szczyptą postmodernistycznego pastiszu.

Przygody hrabiego Alderney i jego przyjaciela Jusufa to nie tylko wesoło-gorzka powieść awanturnicza, ale także mały traktat teologiczny i powiastka filozoficzna, a przede wszystkim moralitet o tym, że podróż do celu jest czasem ważniejsza od samego celu.