Zima o poranku. Opowieść dziewczyny z warszawskiego getta

Janina Bauman

Janina Bauman miała trzynaście lat, gdy straciła ojca. Wraz z matką i siostrą trafiła do warszawskiego getta, gdzie wbrew śmiertelnemu zagrożeniu, głodowi, chorobom, szantażom i łapankom uniknęły Zagłady. W Zimie o poranku napisała o ucieczce z getta i latach tułaczki, o kryjówkach, fałszywych papierach, przypadkowości, od której zależało ocalenie. O ludziach zdolnych do najgorszej podłości, ale też do najwyższego poświęcenia. O świecie pogardy, strachu i odczłowieczenia. Podczas wojny pisała i czytała wszystko, co wpadło jej w ręce. Dojrzewała do dorosłości i miłości, zakochiwała się i poszukiwała przynależności. Sensu i człowieczeństwa. Jej spisana po wielu latach opowieść wciąż brzmi młodzieńczo i szczerze. Osobista i poruszająca, unika moralizowania, ale nie pozwala na obojętność. To jedno z najważniejszych świadectw wydarzeń, których powtórki dziś się boimy. Nowe wydanie bezcennych wspomnień Janiny Bauman uzupełnione zostało o niepublikowany wcześniej w Polsce rozdział o powojennych losach i doświadczeniu emigracyjnym autorki. Fragment książki Pragnę, by moja książka była hołdem złożonym pamięci tych niezliczonych ludzi, którzy pomogli mojej Matce, Siostrze i mnie samej przetrwać wojnę. Byli to mężczyźni i kobiety w różnym wieku, o różnym pochodzeniu społecznym i wykształceniu. Motywy, dla których narażali własne życie, by nam pomóc, były nie mniej różnorodne niż ich charaktery. W czasie wojny poznałam prawdę, którą na ogół woli się pomijać milczeniem: że najokrutniejszym aktem okrucieństwa jest odczłowieczenie ofiar przed ich unicestwieniem. I że najtrudniejsza ze wszystkich jest walka o pozostanie człowiekiem w nieludzkich warunkach. Janina Bauman O autorce Janina Bauman urodziła się w 1926 r. w Warszawie w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Jej ojciec, Szymon Lewinson był lekarzem i oficerem Wojska Polskiego, zamordowanym w Katyniu. Wraz z matką i siostrą przetrwała uwięzienie w getcie warszawskim i okupację hitlerowską. Po wojnie, podczas studiów dziennikarskich poznała przyszłego męża i ojca ich trzech córek, Zygmunta Baumana. Przez ponad dwadzieścia lat pracowała w branży filmowej jako tłumaczka i redaktorka scenariuszy. W marcu 1968 roku Baumanowie zostali zmuszeni do wyjazdu z Polski i przenieśli się do Izraela, a następnie do Anglii, gdzie osiedlili się na stałe. Od dzieciństwa prowadziła dzienniki, pisała wiersze i opowiadania, które częściowo ocalały z pożogi wojennej. Dopiero po kilkudziesięciu latach spisała po angielsku wspomnienia z getta, które sama przetłumaczyła na język polski, nadając im tytuł „Zima o poranku”. Wydała również książki „Nigdzie na ziemi” oraz „Powroty”. Zmarła w 2009 r. w Leeds.