Nocny motyl. Katolicka kobieta i jej żydowska rodzina w Warszawie na przełomie XIX i XX wieku

Karen Auerbach

Biografia rodziny Lewentalów, warszawskich wydawców z końca XIX wieku, Żydzi oświeceni (haskala), mieszkają na Nowym Świecie, prowadzą salon kulturalno-towarzyski u siebie w domu, goszczą u nich polscy pisarze, a oni jako wydawcy wydają Orzeszkową, Sienkiewicza, Paderewskiego, Konopnicką i Tetmajera; poznajemy tajniki przedwojennego świata wydawniczego i skomplikowanych realiów, w których przyszło żyć Lewentalom. 
Książka jest oparta na zachowanych pamiętnikach córki wydawcy Salomona Lewentala: oczami dorastającej dziewczyny obserwujemy, jak Lewentalowie usiłują połączyć swoje żydowskie dziedzictwo z polską wysoką kulturą. Jak ich tożsamość wsparta na dwóch mocnych filarach dla wielu jest widziana jako kłamstwo, a bogactwo zbudowane przez pokolenia stanowi przedmiot zazdrości i pożądania. Starając się żyć, pracować i zagwarantować dobre warunki swoim dzieciom, Lewentalowie lawirują wokół szybko zmieniających się ideologii. Wraz z pogłębiającymi się podziałami politycznymi i coraz bardziej zagrożoną pozycją Żydów w Europie losy rodziny Lewentalów niebezpiecznie zbliżają się do dramatycznego końca. Autorka stawia pytania o to, co wielka historia ma wspólnego z tym, kim jesteśmy i tym, kim musimy się stać, by przeżyć.