Drzewo dymu

Denis Johnson

Wojna jako operacja polityczna, intelektualna i duchowa. Skip Sands zamierza czegoś w życiu dokonać – i tak, przez Filipiny, trafia do Wietnamu. James Houston rzuca szkołę i śladem starszego brata, Billa, zaciąga się do wojska. Trung chce wiedzieć, kogo może bezpiecznie zdradzić, Kathy, pracownica organizacji pomocowej, ma wszystkiego dosyć, sierżant Storm osuwa się w psychozę, a Jebnięty Porucznik dba o swoich żołnierzy: gdy zastąpi go Świeży Porucznik, przestanie być wesoło. Najważniejsze: trzymać się z dala od Piżdżykłaków. Rozproszone losy tych wszystkich bohaterów spaja postać enigmatycznego pułkownika Sandsa, stryja Skipa, owładniętego obsesją stworzenia kartoteki kluczowych osób, wydarzeń i miejsc w Azji Południowo-Wschodniej. Z tej obsesji rodzi się projekt wojny psychologicznej: próba rozpoznania obcego świata i podporządkowania go za pomocą wiedzy, procedur i siły. Denis Johnson, autor Syna Jezusa i Aniołów, napisał powieść o Wietnamie porównywalną rozmachem z Łowcą jeleni i Czasem apokalipsy. W wielowątkowej, obejmującej dwie dekady narracji łączy epicką skalę z niezwykłą czułością wobec ludzi uwikłanych w przemoc, złudzenia i moralny chaos. A nowy przekład Tomasza S. Gałązki świetnie oddaje wielość rejestrów tej prozy: jej brutalność, absurd, melancholię i nadzieję, że komuś mimo wszystko uda się ocaleć.