Mózg w pułapce ideologii. Skąd się bierze radykalne myślenie?

Leor Zmigrod

Ekstremizm zaczyna się w głowie

Każdego dnia ludzki mózg wykonuje złożoną pracę – składa rozproszone bodźce w spójny obraz rzeczywistości. Ideologie oferują w tym procesie drogę na skróty: dostarczają prostych odpowiedzi i wzorów do naśladowania, dają poczucie wspólnej tożsamości. Jakim kosztem to się jednak odbywa?

Leor Zmigrod, neuronaukowczyni i psycholożka, sprawdza, jak głęboko w architekturę ludzkiego mózgu mogą wniknąć systemy ideologiczne. Analizuje, co sprawia, że jedni bez oporu wpadają w sidła radykalizmu, podczas gdy inni mają odwagę kwestionować narzucane narracje. Badania pokazują, że skłonność do dogmatyzmu ma także podłoże neurobiologiczne. Wprawdzie nasza osobowość wyłania się z predyspozycji genetycznych i doświadczeń życiowych, lecz do sztywnego myślenia może nas skłaniać chociażby dystrybucja dopaminy w mózgu.

W dobie polaryzacji społecznej książka Zmigrod wydaje się szczególnie ważna, gdyż pokazuje, jak zachować otwartość umysłu w obliczu skrajnych ideologii. To wezwanie do porzucenia czarnobiałego myślenia i do krytycznej rewizji naszych najgłębszych przekonań.

Paląco aktualne spojrzenie na współczesną polaryzację. Od genów, przez architekturę mózgu, po nauki społeczne – autorka pokazuje, jak złożone i wielowymiarowe są mechanizmy decydujące o podatności naszego umysłu na dogmaty.

dr hab. Michał Bola, prof. UJ, badacz w Centrum Badań Mózgu UJ, twórca profilu nauka.nie.boli

Dlaczego jedni cenią wolność i niezależność, a inni szukają oparcia w autorytecie? Leor Zmigrod pokazuje, jak poziom dopaminy, funkcjonowanie mózgu i inne biologiczne uwarunkowania współkształtują nasze przekonania polityczne. To nowatorskie i interdyscyplinarne spojrzenie na źródła ideologii.

Kasper Kalinowski, dziennikarz naukowy „Gazety Wyborczej”, autor tekstów w „Tygodniku Powszechnym” i „Polityce”

Pełna odkrywczych spostrzeżeń książka pokazuje, że ekstremizm ideologiczny to nie tylko problem, z którym trzeba się zmierzyć, lecz także warta wyjaśnienia naukowa zagadka.

Steven Pinker, profesor psychologii, autor książek Nowe oświecenie i Jak działa umysł

Leor Zmigrod łączy swoje przełomowe badania z barwną narracją. Ta książka to prawdziwa kopalnia przenikliwych diagnoz: od epigenetyki ekstremizmu, przez wpływ stresu na sztywność poznawczą, po rolę stylów wychowawczych w kształtowaniu postaw autorytarnych.

Julia Ebner, autorka książki Coraz ciemniej. Ekstremiści w sieci

Leor Zmigrod jest nagradzaną naukowczynią i pionierką w dziedzinie „neuronauki politycznej”. Doktorat z psychologii eksperymentalnej uzyskała na University of Cambridge, prowadziła również badania na Uniwersytecie Stanforda, Uniwersytecie Harvarda, w Institut d’études avancées de Paris oraz w Wissenschaftskolleg zu Berlin. Zdobyła liczne nagrody, w tym Women of the Future Science Award i nagrodę Roberta J. Glushki, a magazyn „Forbes” umieścił ją na prestiżowej liście „Forbes 30 Under 30” w dziedzinie nauki. Była zaangażowana w prace komitetów doradczych dla Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz rządów Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych w zakresie strategii przeciwdziałania ekstremizmowi.