Nirwana

Tommy Wieringa

Kim jest człowiek, którego rodzina otacza czcią niemal jak świętego? Willem Adema uchodzi za wizjonerskiego inżyniera hydrotechnika o niejednoznacznej przeszłości. Walczył po stronie niemieckiej na froncie wschodnim, dążąc do przejęcia pól naftowych na Kaukazie, lecz w połowie wojny dołączył do ruchu oporu. Po odbyciu kary więzienia był pionierem w wenezuelskim przemyśle naftowym, a od lat sześćdziesiątych odgrywał kluczową rolę w operacjach wydobywczych na Morzu Północnym. Jego wnuk, Hugo Adema, to uznany malarz, którego życie utknęło w martwym punkcie po tym, jak opuściła go ukochana Lois – miłość jego życia. Aby wypełnić pustkę, w 2016 roku wraca do posiadłości dziadków, w której dorastał, i postanawia zgłębić przeszłość swojego dziadka – obecnie stulatka. Czy przejście do ruchu oporu Willema było szczere, czy podyktowane oportunizmem? I jaką rolę naprawdę odegrał na froncie wschodnim? Relacja Hugona z dziadkiem jest skomplikowana. Obaj są utalentowanymi samotnikami i mają pecha w miłości, ale przede wszystkim stanowią swoje przeciwieństwa. Willem Adema uosabia radykalnie prawicowe, tradycyjne i kapitalistyczne poglądy, podczas gdy jego wnuk coraz częściej wybiera drogę sztuki i medytacji, zatem Hugo czuje się wyobcowany – zarówno w swoich czasach, jak i w gronie całej swojej konserwatywnej rodziny. Poczucie izolacji się pogłębia, gdy umiera jego ukochana opiekunka, Beth. Hugo odnajduje zaginione przed laty pamiętniki dziadka, które rzucają zaskakujące, nowe światło na jego wojenne losy, i postanawia wykorzystać je w swoim najnowszym projekcie artystycznym. W tym samym czasie Lois wystawia zdjęcia, na których uwieczniła go nago. Dawna muza wykorzystała go, uprzedmiotowiła i wywlokła na widok publiczny – to zdrada, z którą Hugo z trudem się godzi Mimo to nie rezygnuje z własnego projektu, który ukazuje dziadka jako zbrodniarza wojennego. Dzieło to stanie się jego artystycznym powrotem, ale doprowadzi też do nieodwracalnego zerwania z rodziną. Nirwana to złożona i wciągająca powieść, której tematyka przywodzi na myśl „Mapę i terytorium” Michela Houellebecqa. Kameralna historia artysty próbującego zrozumieć swój stosunek do kontrowersyjnego przodka przeplata się tu z refleksją nad minionym stuleciem. Powieść łączy w sobie szereg motywów powracających w twórczości Wieringi: zmagania samotnika z otoczeniem oraz życie w cieniu nieobecnych rodziców. Tworząc „Nirwanę”, felietonista, eseista i powieściopisarz Tommy Wieringa napisał swoje opus magnum.