Odyseja XX wieku: Sándor Márai - życie i dzieło

Tibor Mészáros

Kim był Sándor Márai – ów kassański patrycjusz, pisarz podróżnik, pełnokrwisty dziennikarz, bywalec niewielkich karczm i kawiarni, a zarazem człowiek, jak ujęła to jego dobra znajoma, „o naturze jeża”, wycofany i samotny? Jakie wydarzenia go uformowały, nadały kształt jego życiu i sposobowi myślenia? Aby objaśnić zagadki w życiorysie jednego z najwybitniejszych twórców węgierskiej i europejskiej literatury XX wieku, Tibor Mészáros sięga do dawnych artykułów prasowych, listów, zachowanych w archiwach rękopisów, w tym dziennika Loli, żony Máraiego, a także wspomnień jego przyjaciół i znajomych. Wiele miejsca poświęca jego utworom, również tym nieznanym polskiemu czytelnikowi. Podkreśla organiczną jedność życia i twórczości pisarza, dla którego „pisać” i „żyć” było niemal tym samym. Od roku 2000 Czytelnik jest wydawcą utworów Sándora Máraiego po polsku. Począwszy od poczytnego i tłumaczonego na wiele języków Żaru, ukazało się dotychczas ponad trzydzieści tytułów. Tibor Mészáros (ur. 1965) – bibliograf, bibliotekarz, muzealnik i historyk literatury, kustosz wystaw, opiekun dziedzictwa Sándora Máraiego w Muzeum Literatury im. Petőfiego w Budapeszcie, w którego zbiorach znajduje się bogata kolekcja rękopisów i pamiątek autora Żaru. Głównym obszarem jego badań jest biografia, spuścizna, dzieła i relacje pisarza z Kassy (obecnie Koszyce) , któremu poświecił liczne publikacje książkowe i artykuły. W wyniku jego prac redakcyjnych i badawczych ukazało się m.in. najpełniejsze jak dotąd węgierskie wydanie dziennika Sándora Máraiego.