Dlaczego mój ojciec nie mógł zasnąć. O dziedziczeniu milczenia i traumy

Magda Huzarska-Szumiec

Książka "Dlaczego mój ojciec nie mógł zasnąć. O dziedziczeniu milczenia i traumy" autorstwa Magdy Huzarskiej-Szumiec to poruszająca podróż w głąb rodzinnej pamięci i nienazwanego lęku, który często towarzyszy pokoleniom naznaczonym historycznymi wydarzeniami. To nie tylko literacka opowieść, ale przede wszystkim świadectwo trudnego dziedzictwa traumy, która przenikała życie wielu rodzin w powojennej Polsce. Autorka z niezwykłą wrażliwością i dziennikarską precyzją, prowadzi czytelnika przez meandry własnych wspomnień i odkrywanych rodzinnych tajemnic, szukając odpowiedzi na pytania, które długo pozostawały w strefie milczenia. Historia rozpoczyna się od przypadkowego spotkania w areszcie śledczym na Montelupich, które staje się katalizatorem dla Magdy Huzarskiej-Szumiec, inicjując jej intymne śledztwo w przeszłości. Ta autofikcyjna opowieść zręcznie splata losy żydowskiego chłopca uratowanego przez babcię pisarki z jej własnymi, pozornie idyllicznymi, lecz naznaczonymi niewypowiedzianymi lękami, wspomnieniami z dzieciństwa. Autorka wraca do scen z przeszłości, odtwarzając je niczym filmowe klisze, by usłyszeć to, o czym milczano w jej rodzinnym domu. Właśnie w tej ciszy, przerywanej niespodziewanymi wybuchami emocji, szuka ukrytej pamięci swoich bliskich, pragnąc zrozumieć ich wybory i odnaleźć samą siebie w złożonym kontekście odziedziczonego losu. Odkrywanie dziedzictwa milczenia i traumy "Dlaczego mój ojciec nie mógł zasnąć" to książka, która zmusza do refleksji nad tym, jak przeszłość, choć niewypowiedziana, potrafi kształtować kolejne pokolenia. Magda Huzarska-Szumiec z niezwykłą empatią bada zjawisko dziedziczenia traumy, ukazując, jak doświadczenia Holokaustu i powojennego chaosu odbiły się echem w życiu jej rodziny. Czytelnicy zwracają uwagę na głębokie przesłanie książki, która pokazuje, że milczenie, choć często zamierzone w celu ochrony najbliższych, potrafi wywołać niewidzialne rany i utrudniać proces budowania własnej tożsamości. Wielu odbiorców docenia szczerość i odwagę autorki w mierzeniu się z tak trudnymi tematami, podkreślając jednocześnie przystępność języka i styl, który sprawia, że opowieść jest zarówno wzruszająca, jak i intelektualnie angażująca. Autorka z dużą wrażliwością opisuje proces dojrzewania w atmosferze niewypowiedzianych lęków, próbując zrekonstruować fragmentaryczną historię swojej rodziny, a zwłaszcza swojego ojca. Z każdą kolejną stroną, czytelnik staje się świadkiem jej osobistej drogi do zrozumienia źródeł niewytłumaczalnego smutku, nagłych krzyków i płaczu, które przerywały ciszę domowego ogniska. To opowieść o tym, jak pamięć, nawet ta stłumiona, potrafi ożyć i domagać się swojego miejsca, prowadząc do głębszego poznania siebie i swoich korzeni. Książka jest ceniona za to, że otwiera dyskusję na temat wpływu historii na jednostkę i rodzinę, oferując perspektywę, która jest zarówno uniwersalna, jak i niezwykle osobista. – Ona ma gorączkę. Po chwili zjawia się babka. – No tylko tego jeszcze brakowało. Kazek! Ta twoja córka jest nienormalna. Tato jest już w pokoju i też dotyka mojego czoła. Każe ciotce przynieść aspirynę, przepoławia ją i prosi mnie, żebym połknęła. Mówi jak w domu, miłym, ciepłym głosem, a ja mu się poddaję. Kładzie mnie do łóżka, przykrywa pierzyną i kontrolując co chwilę temperaturę mojej głowy, czeka, aż zasnę. Rano pakuje nas i wyjeżdżamy. – Pocałuj mnie na pożegnanie – mówi babka, ale nie zamierzam tego robić. Prycha oburzona. – A może lepiej nie, bo jeszcze mnie czymś zarazisz. Stąpam po ciemnych schodach, przytrzymując się barierki. Tato zszedł szybciej, niosąc nasze rzeczy do samochodu. Już się nie boję ciemności panującej na klatce schodowej, ale strach przed światłem, którego smuga przebija się przez nieszczelne drzwi mieszkania dziadków, pozostaje we mnie na zawsze. Gdy wyjeżdżamy z Katowic, odwracam się i widzę w oddali diabelskie koło górujące nad wesołym miasteczkiem w Chorzowie. – fragment książki