Pan Jowialski

Aleksander Fredro

Aleksander Fredro napisał Pana Jowialskiego tuż po upadku powstania listopadowego. Zdaniem badacza jego twórczości, prof. Eugeniusza Kucharskiego, chciał swoją sztuką wstrząsnąć rodakami, krytykując przede wszystkim ich marazm i bezmyślność. Dom Jowialskich jawi się jako przekrój polskiego społeczeństwa, a rozgrywająca się komedia w komedii to krytyka naszych wad, relacji damsko-męskich i przesadnych ambicji. Pierwowzorem Jowialskiego był znajomy Fredry, znany z częstego przytaczania przysłów i bajek. Dzięki niemu czytelnicy poznają wiele opowiastek z morałem, ze sztuki też pochodzą takie znane wiersze, jak Małpa w kąpieli, Paweł i Gaweł, Osiołkowi w żłoby dano. Aleksander Fredro (1793–1876) – jeden z ciekawszych twórców początku XIX wieku. O atrakcyjności jego komedii decydują wartka akcja i dowcipne dialogi, przy których łatwo zapomnieć, że autor tworzył w czasach, gdy powstawały najwybitniejsze dzieła Mickiewicza, Słowackiego i Krasińskiego. U Fredry nie znajdziemy obecnych w utworach wieszczów motywów. Jego sztuki są realistyczne, dowcipne, pogodne, choć pod komediową treścią kryją się gorzkie prawdy o ludzkich wadach, także tych specyficznych dla naszego narodu.