Stanisław Bareja. Purée z dżemem, czyli żywot kultowego reżysera

Maciej Replewicz

Bareja chciał tworzyć komedie o zwykłych ludziach i codziennych sytuacjach, a stał się – ze względu na czasy, w których przyszło mu tworzyć – mistrzem ostrej satyry i wnikliwym dokumentalistą życia w PRL. Dziś wiele osób posługuje się tzw. bareizmami, jednak Stanisław Tym, współscenarzysta trzech jego filmów, podkreślał, że Bareja nie dokumentował absurdów, ale cały system, który był jednym wielkim absurdem. Znienawidzony przez władzę i uwielbiany przez widzów – nie pozostał etatowym biernym „chłopcem do bicia”, lecz tworzył karykatury adwersarzy w fabule swoich filmów. Zyskał status twórcy kultowych komedii, które bronią się do dziś i wciąż zaskakują celnością obserwacji. Najnowsza biografia Barei pióra Macieja Replewicza, cenionego znawcy twórczości kultowego reżysera, przynosi wiele nowych ujęć, zawiera niepublikowane dotąd zdjęcia oraz materiały. Należą do nich m.in. wielogodzinne rozmowy autora z filmowcami, rodziną i znajomymi bohatera, przeprowadzone w latach 2008–2026. Autor ponadto odkrył kilka nieznanych filmowych epizodów Stanisława Barei u innych reżyserów. Odnalazł także osoby, które zainspirowały reżysera i „użyczyły” swoich nazwisk filmowym postaciom.